Avrupa, yaz seyahat sezonunun en yoğun dönemine sınırlı jet yakıtı stokuyla girdi.
Haziran başında 38 milyon varil olarak hesaplanan stokların, bölgedeki talebi 30 günden daha kısa süre karşılayabileceği belirtildi. ABD’nin jet yakıtı stokları ise aynı dönemde 99 milyon varil seviyesinde bulunuyordu.
Açık 600 bin varile yaklaşabilir
Enerji danışmanlık şirketi Energy Aspects, Avrupa’nın üçüncü çeyrekte günlük yaklaşık 600 bin varillik jet yakıtı açığıyla karşılaşabileceğini öngörüyor.
Aynı dönemde ABD’de günlük 116 bin varil, Asya Pasifik bölgesinde ise 425 bin varil arz fazlası bekleniyor.
İngiltere, Fransa ve Almanya, rafineri kapanışları ve ithalata yüksek bağımlılık nedeniyle tedarik kesintilerine karşı en kırılgan ülkeler arasında gösteriliyor.
Rekor ithalat yetmedi
Avrupa’nın jet yakıtı ithalatı haziran ayında günlük 673 bin varile ulaşarak Ekim 2025’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
ABD ve Nijerya bölgenin en büyük tedarikçileri olurken Kanada, Hindistan, Güney Kore ve Kuveyt’ten de yeni sevkiyatlar yapıldı.
İthalattaki artışa ve Avrupa rafinerilerinin üretimi yükseltmesine rağmen stoklar kritik seviyede kaldı. İtalya’daki rafineriler yılın ilk dört ayında jet yakıtı üretimini yüzde 10 artırdı.
Hürmüz riski sürüyor
Avrupa, İran ile çatışmalar başlamadan önce jet yakıtı ithalatının yaklaşık yarısını Orta Doğu’dan karşılıyordu.
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin yeniden aksaması, Avrupa’nın Körfez ülkelerinden yaptığı ithalatın bir kez daha kesilmesi riskini artırıyor.
Avrupa Birliği rafinerileri, bölgedeki jet yakıtı tüketiminin yaklaşık yüzde 70’ini karşılıyor. Kalan bölümün ithalatla sağlanması, jet yakıtını Avrupa’nın en kırılgan petrol ürünlerinden biri haline getiriyor.
Ulusal rezervler gündemde
Avrupa Komisyonu, piyasada henüz fiziksel yakıt kıtlığı bulunmadığını ancak bölgesel tedarik sorunlarının ortaya çıkabileceğini belirtti.
Koşulların kötüleşmesi halinde ülkelerin acil durum rezervlerinden koordineli biçimde jet yakıtı sağlanması değerlendirilecek.
Komisyon, rezerv kullanımının gündeme gelmesi durumunda yakıt tasarrufu sağlayacak önlemlerin de eş zamanlı uygulanması gerektiğini bildirdi.
Bilet indirimi beklenmiyor
Kuzeybatı Avrupa’da jet yakıtının varil fiyatı mart sonunda görülen 215,32 dolarlık rekor seviyeden 133,27 dolara kadar geriledi.
Yakıt giderleri, havayolu şirketlerinin toplam işletme maliyetlerinin yaklaşık yüzde 20-25’ini oluşturuyor.
Buna karşılık güçlü yolcu talebi ve sınırlı uçuş kapasitesi nedeniyle yakıt fiyatlarındaki gerilemenin kısa vadede uçak bileti fiyatlarına indirim olarak yansıması beklenmiyor.
